Sezon na owoce i warzywa niestety już minął, musimy się teraz zadowalać tym co kupimy w sklepach lub przetworami przygotowanymi latem i wczesną jesienią. Podczas buszowania po warzywniakach pewnie rzuciło Wam się w oczy takie egzotyczne coś przypominające trochę pomidora. Owoc kaki zyskuje w Polsce coraz większą popularność a internet aż huczy od doniesień, że to cudowny środek na raka.

Owoc kaki zwany sharon lub persymoną rosną naturalnie w strefie tropikalnej na drzewach hurmy zwanej hebankiem, hebanowcem – nazw polskich jest wiele, w języku łacińskim nazwa gatunkowa to Diospyros.

W Azji stosowany od wieków – jednym z tradycyjnych produktów leczniczych (oraz kulinarnych) jest ocet persymonowy. Ponadto napar z liści kaki stosowany był jako lek na nadciśnienie (prawdopodobnie ma na to wpływ flawonoidowy związek astragalina, która hamuje enzym konwertazę angiotensyny przyczyniając się do spadku ciśnienia tętniczego).

Co jest fajnego w kaki? Raczej brak związków o działaniu toksycznym. A co jest i jak działa? O tym poniżej 🙂

Co zawiera owoc sharon?

Kaki w swoim składzie zawiera dużo związków o działaniu antyoksydacyjnym – karotenoidy, tokoferole, związki polifenolowe takie jak proantocyjanidy, oligomeryczne flawonoidy, garbniki, katechina i kwasy fenolowe (kwas waniliowy, kwas felurowy, kwas galusowy, kwas protokatechniowy oraz kwas p-kumarowy). Dodatkowo zawierają w swoim składzie znaczną ilość protein, błonnika oraz cukrów.

Wartości odżywcze w przeliczeniu na 100 g produktu:

Energia 127 kcal
Woda 64,4 g
Białko 0,8 g
Tłuszcze 0,4 g
Węglowodany 33,5 g
Wapń 27 mg
Żelazo 2,5 mg
Fosfor 26 mg
Potas 310 mg
Sód 1 mg
Witamina C 66 mg

Jak to działa?

Cenny składnik diety u osób z problemami z układem sercowo-naczyniowym. W chorobach naczyń krwionośnych dużym problemem jest metabolizm lipidów – nieprawidłowy prowadzi do zmian miażdżycowych, które z kolei mogą być przyczyną zawałów oraz udarów. Suplementacja persymony zdecydowanie poprawia metabolizm tłuszczów. Badania w tym zakresie prowadzono na szczurach z podwyższonym cholesterolem – u zwierząt którym podawano kaki zaobserwowano spadek poziomu cholesterolu. W innym, bardzo zbliżonym badaniu, zaobserwowano dodatkowo spadek poziomu trójglicerydów we krwi. Jako ciekawostkę powiem, że bada się nie tylko owoc kaki ale i inne surowce otrzymane z tej rośliny. Okazuje się, że one także wpływają na poziom cholesterolu, proszek z liści kaki prawdopodobnie przyczynia się do poprawy profilu lipidowego organizmu poprzez zwiększenie wydalania tłuszczu z kałem.

Owoc persymony będzie miał podobny mechanizm działania – poprawia wydalanie kwasów żółciowych z kałem, zmniejsza syntezę cholesterolu i kwasów tłuszczowych.

Dodatkowo działanie przeciwmiażdżycowe objawia się poprzez hamowanie proliferacji komórek naczyń krwionośnych, przez co zmniejsza się prędkość powstawania zmian w naczyniach. Związki o aktywności antyoksydacyjnej będą działały protekcyjnie na cały układ naczyniowy oraz na serce.

Ale to nie wszystko!

Silne działanie przeciwutleniające będzie dodatkowo chronić organizm przed skutkami stresu oksydacyjnego.

Dzięki obecności oligometycznych proantocyjanidyn owoc kaki będzie zapobiegał upośledzeniu pamięci w starszym wieku oraz spowalniał procesy starzenia. Można uznać go za cenny suplement w pielęgnacji skóry, ponieważ dzięki silnej aktywności antyoksydacyjnej może chronić przed rozwojem zmian nowotworowych.

Odkryto, że ekstrakt acetonowy hamuje syntezę melaniny w komórkach czerniaka u myszy co hamuje rozwój choroby. Będzie ponadto działał wspomagająco przy leczeniu i zapobieganiu innym nowotworom – hamuje uszkodzenia DNA oraz indukuje proces apoptozy, czyli zaprogramowanej śmierci komórki.

Dodatkowo przebadano owoc kaki pod kątem wpływu na leczenie otyłości – okazało się, że modulują aktywność lipazy trzustkowej odpowiedzialnej za rozkład tłuszczy do kwasów tłuszczowych. Działa jak inhibitor, przez co zdecydowanie obniża rozkład, a co za tym idzie wchłanianie tłuszczów, co w znacznej mierze przyczynia się do zmniejszenia masy ciała. Warto pamiętać jednak, że nic nie zastąpi zbilansowanej diety i aktywności fizycznej. 🙂

Pojawiły się też doniesienia o stosowaniu kaki w cukrzycy drugiego typu – zgoda, ponoć liście wykazują działanie obniżające poziom glukozy we krwi, jednak owoce zawierają dużo cukrów prostych, więc raczej ostrożnie ze stosowaniem.

Tradycyjnie w Korei odwar z owoców kaki był stosowany w leczeniu biegunki, często w kombinacji z rosnącym tam naturalnie gatunkiem bylicy Artemisia princeps.

Czy wszyscy powinni?

Cóż, jak zwykle odpowiedź brzmi – nie. Cukrzycy powinni uważać na owoce ze względu na dużą zawartość cukrów prostych o czym wspominałam już wcześniej.

Warto też pamiętać, że kaki sprawdzi się świetnie jako suplement, dodatek do diety, ale raczej nie ma co odstawiać leków chociażby na miażdżycę i liczyć, że zjedzenie ogromnej ilości owoców nam pomoże. Wszystko z umiarem, z głową i po konsultacjach – pamiętajmy, że każdy przypadek jest inny.

Źródła:
Butt MS, Sultan MT, Aziz M, Naz A, Ahmed W, Kumar N, Imran M. Persimmon (Diospyros kaki) fruit: Hidden phytochemicals and health claims. EXCLI J. 2015;14:542-61.
Kim G, Shin M, Shin S, Lee A, Lee J, Seo B, Kim M, Kim T, Noh J, Rhee M, Roh S. Study of Antiobesity Effect through Inhibition of Pancreatic Lipase Activity of Diospyros kaki Fruit and Citrus unshiu Peel. Biomed Research International. 2016, p. 1723042
Mir-Marqués A, Domingo A, Cervera ML, De La Guardia M. Mineral profile of kaki fruits (diospyros kaki L.). Food Chem. 2015;172:291-7.
Song M-, Kim H. Ethnomedicinal application of plants in the western plain region of north jeolla province in korea. J Ethnopharmacol. 2011;137(1):167-75.

Specjalista ds. dietetyki oraz dermatologii. Pasjonat zdrowego stylu życia oraz nowinek technologicznych ze świata medycyny. Prowadzi kursy i szkolenia z zakresu zdrowego odżywiania. Posiada wiedzę interdyscyplinarną dodatkowo z anatomii, biochemii i zdrowia intymnego.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here